İran’dan Washington’a rest: “Ya anlaşma ya savaş”

ABD ile İran arasında savaşı sona erdirmeye yönelik diplomatik girişimler sürerken, Washington yönetiminden yeni bir açıklama geldi. ABD Başkanı Donald Trump, CNN'e verdiği telefon röportajında, yürütülen görüşmelerin ilerlemesi halinde İran'a yeniden saldırı düzenlenmesinin son derece düşük bir ihtimal olduğunu söyledi.

Olası bir anlaşmanın güçlü olması gerektiğini vurgulayan Trump, "Bu, çok güçlü bir anlaşma imzalayıp imzalamayacaklarına bağlı. Yeniden saldırı düzenlememizin gerekli olması son derece düşük bir ihtimal." ifadelerini kullandı. Trump, buna karşın ABD'nin İran'da olası saldırılar için bazı altyapı hedeflerini belirlediğini de açıkladı. Bu hedefler arasında 38 köprünün bulunduğunu öne süren Trump, söz konusu köprülerin "kelimenin tam anlamıyla bir saat içinde" yıkılabileceğini iddia etti.

İRAN’DAN WASHINGTON’A: “YA ANLAŞMA YA SAVAŞ” Trump'ın açıklamalarının ardından İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi de ABD yönetimine seslendi. Arakçi, Tahran'ın savaşın sona erdirilmesine yönelik teklifinin halen geçerli olduğunu bildirdi. X hesabından yaptığı paylaşımda ABD'deki 3 Kasım ara seçimlerinin sonuçlarına değinen Arakçi, "Amerikalı seçmenler tercihlerini yaptı. Şimdi seçim yapma sırası Beyaz Saray'da." ifadelerini kullandı. İran'ın iki gün içinde uygulanabileceğini belirttiği anlaşma teklifinin masada olduğunu kaydeden Arakçi, ABD'ye tüm cephelerde savaşın sona erdirilmesini de içeren taleplerini kabul etme çağrısı yaptı. Arakçi, ABD'nin yeniden askeri saldırı başlatması halinde İran'ın sert karşılık vereceği uyarısında bulunarak, "Ya da savaşı seçin ve teyakkuzda olan, savaş alanında deneyimli savaşçılarımızın üzerinize nasıl ateşten bir cehennem yağdıracağına tanık olun." dedi.

MÜZAKERELERDE HÜRMÜZ BOĞAZI DA MASADA Tahran yönetiminin eylül ayında sunduğu yedi aşamalı öneriyi, iki gün içinde uygulanabilecek şekilde yeniden düzenlediği belirtiliyor. Katar'ın arabuluculuğunda yürütülen dolaylı müzakerelerde, savaşın tüm cephelerde sona erdirilmesi ve Hürmüz Boğazı'ndaki deniz trafiğinin yeniden düzenlenmesi öne çıkan başlıklar arasında yer alıyor.

ABD’DEN ÇİN’E DİPLOMASİ ÇAĞRISI Diplomatik temaslar sürerken ABD yönetiminin, İran üzerindeki nüfuzunu kullanması için Çin'den destek istediği öne sürüldü. The Washington Post yazarı David Ignatius'un ABD'li bir yetkiliye dayandırdığı habere göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent, Başkan Donald Trump'ın desteğiyle Pekin yönetiminden İran'la savaşın sona erdirilmesine yardımcı olmasını istedi. Haberde, Çin yönetiminin Washington'dan gelen mesajı Tahran'a ilettiği belirtildi. ABD'de savaşa yönelik kamuoyu tepkisinin arttığı ve Cumhuriyetçilerin ara seçimlerde kayıplar yaşadığı bir dönemde diplomatik çözüm arayışının Trump yönetiminin öncelikleri arasına girdiği ifade edildi. Öte yandan Trump'ın 18 Kasım'da Çin'in Shenzhen kentinde Devlet Başkanı Şi Cinping ile gerçekleştirmesi beklenen görüşmede İran meselesinin de gündeme geleceği öne sürüldü. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'in de görüşmeye katılmasının beklendiği iddia edildi.

ÇİN’DEN ORTADOĞU’DA DİPLOMASİ TRAFİĞİ Pekin yönetimi de bölgedeki çatışmaların sona erdirilmesine yönelik diplomatik girişimlerini yoğunlaştırdı. Çin'in Ortadoğu Özel Temsilcisi Zhai Jun'un, gerilimin azaltılması amacıyla İran, Umman ve Suudi Arabistan'ı ziyaret etmesinin beklendiği bildirildi.

Çin yönetimi taraflara müzakere masasına dönme çağrısı yaparken, çatışmaların küresel enerji tedariki ve deniz ticareti üzerindeki etkileri de diplomatik girişimlerin önemli başlıkları arasında bulunuyor. HÜRMÜZ BOĞAZI’NDA PETROL TANKERİNDE YANGIN Diplomatik temasların sürdüğü sırada Hürmüz Boğazı'nda bir petrol tankerinde yangın çıktığı bildirildi.

İran Deniz Kuvvetleri tarafından yapılan açıklamada, boğazın doğusunda seyir ve tanımlama sistemlerini kapatarak izin verilmeyen bir rotada ilerlediği belirtilen petrol tankerinin deniz mayınına çarptığı ifade edildi.

Çarpmanın ardından tankerde yangın çıktığı kaydedildi. Ancak geminin kimliği, taşıdığı yük ve mürettebatın durumuna ilişkin ayrıntılı bilgi paylaşılmadı. Olayın koşulları bağımsız kaynaklarca doğrulanamadı.

İran, ABD'nin 8 Temmuz'da saldırılarına yeniden başlamasının ardından 12 Temmuz'da Hürmüz Boğazı'nı yeniden kapattığını duyurmuştu. Tahran yönetimi, belirlediği güzergâhlar dışında izinsiz geçiş yapan gemilerin hedef alınabileceği uyarısında bulunmuştu.

Küresel petrol taşımacılığı açısından stratejik öneme sahip Hürmüz Boğazı'ndaki güvenlik gelişmeleri, savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin de önemli gündem maddeleri arasında yer alıyor.